२ नोव्हेंबर २०२६ | आज के अल्फ़ाज़ — मूळ मराठी कविता
जुन्या घरातली एक लहानशी डबी कधी कधी आठवणींचा मोठा खजिना ठरते. बियांच्या पुड्या जपणाऱ्या आजीच्या हातातून नातवंडांना मिळणारा धडा केवळ शेतीपुरता मर्यादित नसतो. तो संयमाचा, काळजीचा आणि उद्याची आशा जपण्याचा असतो. ‘आज के अल्फ़ाज़’च्या आजच्या मूळ मराठी कवितेत अशाच एका डबीची गोष्ट आहे.
आजची मराठी कविता: आजीची बियांची डबी
जुन्या कपाटाच्या खालच्या कप्प्यात
आजीची एक लाकडी डबी होती;
कडी उघडताच जाणवायचा
उन्हापावसाचा ओळखीचा वास.
कागदाच्या लहान लहान पुड्या,
प्रत्येकीत वेगळी गोष्ट होती;
कुठे मेथी, कुठे भोपळा,
कुठे तुरीची मूठभर आशा होती.
मी विचारलं, “एवढं का जपतेस?”
ती हसली, “हे नुसते दाणे नाहीत;
हातातून हातात जाताना
हे ऋतूंचे धडे विसरत नाहीत.”
पहिल्या सरीची चाहूल लागताच
ती डबी अंगणात आणायची;
ओल्या मातीत एक बी ठेवून
मग रोज त्याची चौकशी करायची.
कधी कोंब यायचा, कधी नाही,
तरी तिचा हात थांबत नसे;
“प्रत्येक प्रयत्नाला फळ नसतं,
पण प्रयत्नाशिवाय पीकही नसे.”
आता त्या कप्प्यात डबी नाही,
कपाटाला नवा रंग दिला आहे;
पण खिडकीतल्या छोट्या कुंडीत
तिच्या हातचा धडा रुजला आहे.
मी रोपाला पाणी घालताना
दाण्याहून मोठी गोष्ट आठवते;
उद्याचा विचार करणारी माणसं
आजच्या मातीची काळजी घेतात.
कवितेचा आशय
‘आजीची बियांची डबी’ ही कविता पिढ्यानपिढ्या जपल्या जाणाऱ्या छोट्या सवयींची आणि त्यातून मिळणाऱ्या शिकवणीची आठवण करून देते. बी पेरल्यानंतर लगेच रोप उगवत नाही; त्यासाठी वेळ, लक्ष आणि संयम लागतो. प्रत्येक प्रयत्न यशस्वी होईलच असे नाही, पण पुढच्या दिवसासाठी काहीतरी चांगले जपण्याची वृत्ती माणसाला आशावादी ठेवते. कवितेतील डबी ही स्मृतीचे आणि जबाबदारीचे प्रतीक आहे.
आजचा विचार
उद्याची आशा जपायची असेल, तर आजच्या मातीची काळजी घ्यावी लागते.
रचनात्मक श्रेय: NewsNationOnline च्या ‘आज के अल्फ़ाज़’ साहित्यिक मालिकेसाठी तयार केलेली मूळ मराठी कविता. ही रचना कोणत्याही अन्य कवीच्या नावाने प्रकाशित केलेली नाही. वैशिष्ट्यचित्र हे प्रतीकात्मक आहे.
आज के अल्फ़ाज़च्या आणखी रचना
‘आज के अल्फ़ाज़’चा साहित्यिक संग्रह पाहा. मागील रचनांपैकी सुनने का सलीक़ा ही देवनागरी शायरी आणि शाळा सुटल्यावर ही मराठी कविता वाचा. रात की आख़िरी बस ही हिंदी कविताही या मालिकेत उपलब्ध आहे.
Discover more from NewsNation Online
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
आपके लिए सुझाव
Leave a Reply