जालना
विशेष वृत्त : कायद्याची पदवी मिळाल्यानंतर न्यायालयातील प्रत्यक्ष कामकाज, पक्षकारांशी संवाद, उलटतपासणी, मसुदालेखन आणि व्यावसायिक नैतिकता शिकण्यासाठी अनुभवी वकिलांचे मार्गदर्शन महत्त्वाचे ठरते. अधिवक्ता श्रीधर प्रभू यांनी 21 मे 2024 रोजी Verdictum मध्ये प्रकाशित केलेल्या लेखात तरुण वकिलांसाठी ‘ह्युमन लायब्ररी’ची संकल्पना मांडली आहे.
न्यायालयाच्या कॉरिडॉरमध्ये सुनावणीची वाट पाहताना ज्येष्ठ-कनिष्ठ वकिलांत होणाऱ्या चर्चांमधून न्यायालयीन व्यवहारज्ञान मिळते. विधी महाविद्यालयांचा अभ्यासक्रम व्यापक असला तरी प्रत्यक्ष खटले हाताळण्याचे शिक्षण अनेक विद्यार्थ्यांना मर्यादित प्रमाणात मिळते. विशेषतः ग्रामीण आणि प्रथम पिढीतील वकिलांना मार्गदर्शकांपर्यंत पोहोचण्यात अडचणी येतात.
सन 2000 मध्ये डेन्मार्कमध्ये सुरू झालेल्या ह्युमन लायब्ररी चळवळीत पुस्तकाऐवजी अनुभवी व्यक्तीशी संवाद साधला जातो. बार असोसिएशनमध्ये ज्येष्ठ अधिवक्ता, कायदेप्राध्यापक आणि निवृत्त न्यायिक अधिकारी यांची संवादसत्रे आयोजित करून दिवाणी, फौजदारी, कौटुंबिक व ग्राहक कायदा, जिरह, पक्षकार समुपदेशन आणि नैतिकता शिकविता येईल.
ॲड. महेश सीताराम धन्नावत (बी.कॉम., एलएल.एम.) यांच्या मान्यतेसाठी प्रस्तावित निवेदन : “कायद्याची पदवी वकील बनवते; पण अनुभवी वकिलांचे मार्गदर्शन सक्षम, संवेदनशील आणि जबाबदार अधिवक्ता घडवते. प्रत्येक बार असोसिएशनने मासिक मार्गदर्शन सत्रे आयोजित करावीत. ग्रामीण आणि प्रथम पिढीतील वकिलांना समान संधी मिळावी.”
कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि डिजिटल डेटाबेस संशोधनाला मदत करतात; मात्र व्यावसायिक निर्णयक्षमता, सहानुभूती आणि न्यायालयीन अनुभवासाठी मानवी संवाद आवश्यक आहे. जालना आणि महाराष्ट्रातील जिल्हा व तालुका बार असोसिएशननी प्रायोगिक ह्युमन लायब्ररी उपक्रम सुरू करण्याचा विचार करावा.
स्रोत : अधिवक्ता श्रीधर प्रभू, Verdictum, 21 मे 2024. हा स्वतंत्र विश्लेषणात्मक वृत्तलेख आहे. ॲड. धन्नावत यांचे विधान प्रकाशनापूर्वी मान्यतेसाठी प्रस्तावित आहे.
सीधे अपनी Facebook फ़ीड में पाएँ — News Nation Online पेज को Follow करें।
Discover more from NewsNation Online
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
आपके लिए सुझाव
