जालना | न्यूजनेशनऑनलाइन विशेष: अभिनेत्री करीना कपूर खान यांनी परिधान केलेल्या आयत-उल-कुर्सी कोरलेल्या पेंडंटवरून निर्माण झालेल्या वादामुळे श्रद्धा, वैयक्तिक स्वातंत्र्य आणि धार्मिक भावना दुखावल्याच्या आरोपांबाबत प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तांनुसार, काँग्रेस नेते अब्बास हाफिज यांनी करीना कपूर खान आणि स्टायलिस्ट रिया कपूर यांना कायदेशीर नोटीस पाठवून पेंडंटचे छायाचित्र सादर करण्याच्या पद्धतीवर आक्षेप घेतला आणि छायाचित्रे हटवण्याची व माफीची मागणी केली. हे आरोप आहेत; न्यायालयीन निष्कर्ष नाहीत.
श्रद्धेची अभिव्यक्ती की अपमान?
आयत-उल-कुर्सी ही कुरआनमधील सूरह अल-बकराची 255 वी आयत आहे. पवित्र शब्द असलेला पेंडंट आदराने धारण करणे ही श्रद्धेची अभिव्यक्ती असू शकते. तो परिधान करणाऱ्या व्यक्तीचा हेतू किंवा तिचे प्रत्यक्ष धार्मिक आचरण केवळ छायाचित्रावरून ठरवता येत नाही. इस्लामी विद्वानांमध्ये अशा दागिन्यांच्या वापराबाबत मतभेद आहेत.
ॲड. महेश धन्नावत यांची भूमिका
“पवित्र आयत असलेला पेंडंट श्रद्धेने धारण करणे हा स्वतःहून कोणत्याही धर्माचा अपमान नाही. त्यावरील शब्दांचा आदर करणे आणि त्यांच्या शिकवणीनुसार वागणे ही सकारात्मक बाब आहे. केवळ दागिना परिधान केला म्हणून जाणीवपूर्वक धार्मिक भावना दुखावल्याचा निष्कर्ष काढू नये. कायदेशीर नोटीस देण्याचा अधिकार प्रत्येकाला आहे; मात्र ती सार्वजनिक करून वाद वाढवण्यापूर्वी वास्तविक हेतू, संदर्भ आणि पुरावे तपासले पाहिजेत.”
कायद्याचा प्रश्न
भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 19(1)(अ) अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य आणि अनुच्छेद 25 धार्मिक स्वातंत्र्याचे संरक्षण करतात, लागू कायदेशीर मर्यादांच्या अधीन राहून. भारतीय न्याय संहितेच्या कलम 299 मधील धार्मिक भावनांच्या जाणीवपूर्वक आणि द्वेषपूर्ण अपमानाशी संबंधित घटक सिद्ध होणे महत्त्वाचे असते. नोटीस पाठवणे म्हणजे गुन्हा सिद्ध होणे नव्हे.
श्रद्धेच्या बाबतीत संवाद, परस्पर आदर आणि संयम महत्त्वाचे आहेत. ऐतिहासिक दागिन्याचा वापर, त्याचे सार्वजनिक सादरीकरण आणि आक्षेप घेणाऱ्यांची भूमिका यांचा स्वतंत्रपणे विचार व्हायला हवा.
संदर्भ: दिव्य मराठीमध्ये प्रसिद्ध झालेला पेंडंट वादावरील वृत्तांत. फीचर्ड इमेज प्रतिकात्मक आहे.
वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि शतकांपूर्वीचा वारसा
भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 51A(h) नुसार वैज्ञानिक दृष्टिकोन, मानवतावाद, जिज्ञासा आणि सुधारणेची भावना विकसित करणे हे नागरिकांचे मूलभूत कर्तव्य आहे. त्यामुळे धार्मिक आक्षेपांची चिकित्सा वस्तुनिष्ठ तथ्ये, संदर्भ आणि हेतू लक्षात घेऊन व्हायला हवी.
ॲड. महेश धन्नावत यांनी प्रश्न उपस्थित केला: “हा पेंडंट खरोखर शतकांपूर्वीचा असून त्या काळापासून आदराने परिधान केला जात असेल, तर आज तोच दागिना परिधान करणे धार्मिक अपमान कसे ठरू शकते? कोणता नवीन संदर्भ किंवा जाणीवपूर्वक अवमानाची कृती घडली, हे स्पष्ट करणे आवश्यक आहे. संविधान आपल्याला वैज्ञानिक दृष्टिकोन शिकवते; पुराव्याशिवाय धार्मिक गुन्ह्याचा शिक्का मारणे योग्य नाही.”
पेंडंटचे वय आणि त्याच्या पूर्वीच्या वापराचा इतिहास स्वतंत्रपणे पडताळणे आवश्यक आहे. ऐतिहासिक वापर हा संदर्भासाठी महत्त्वाचा असला तरी त्यावरून आजच्या कोणत्याही कृतीची कायदेशीर वैधता आपोआप ठरत नाही.
सीधे अपनी Facebook फ़ीड में पाएँ — News Nation Online पेज को Follow करें।
Discover more from NewsNation Online
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
आपके लिए सुझाव
Leave a Reply