जालना | प्रतिनिधी : भारताच्या सर्वांगीण विकासासाठी प्रत्येक समाजातील विद्यार्थ्यांना आधुनिक, रोजगाराभिमुख आणि मूल्याधिष्ठित शिक्षण मिळणे आवश्यक आहे. मदरशांमध्ये पारंपरिक धार्मिक शिक्षणाबरोबरच संगणक, विज्ञान, तंत्रज्ञान, व्यावसायिक कौशल्ये, नैतिक मूल्ये आणि विविध धर्मांची मूलभूत माहिती शिकविण्याची गरज असल्याचे मत अॅड. महेश धन्नावत यांनी व्यक्त केले.
धार्मिक शिक्षण आणि आधुनिक शिक्षण हे एकमेकांचे विरोधक नसून परस्परपूरक ठरू शकतात. मदरशांमध्ये शिकणारे विद्यार्थी डॉक्टर, अभियंते, शिक्षक, उद्योजक, संशोधक आणि कुशल तंत्रज्ञ बनावेत यासाठी आधुनिक शिक्षणाची दारे अधिक व्यापकपणे उघडली पाहिजेत.
तांत्रिक शिक्षणामुळे रोजगाराच्या नव्या संधी
संगणक प्रशिक्षण, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सॉफ्टवेअर, इलेक्ट्रिकल कामे, मोबाईल दुरुस्ती, सौरऊर्जा, शेतीतील आधुनिक तंत्रज्ञान, लेखाव्यवस्था आणि लघुउद्योग व्यवस्थापनाचे प्रशिक्षण उपलब्ध झाल्यास विद्यार्थ्यांना रोजगार व स्वयंरोजगाराच्या नव्या संधी मिळू शकतील. विशेषतः आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांतील विद्यार्थ्यांना त्याचा फायदा होऊ शकेल.
सर्वधर्मीय शिक्षणातून राष्ट्रीय एकात्मतेचे दूत
इस्लामच्या शिकवणीसोबत हिंदू, बौद्ध, जैन, शीख, ख्रिश्चन आणि इतर धर्मांतील मूलभूत मानवी मूल्यांची वस्तुनिष्ठ ओळख विद्यार्थ्यांना करून दिल्यास परस्पर आदर आणि समज वाढेल. भगवद्गीता, कुराण, बायबल, गुरुग्रंथसाहिब तसेच गौतम बुद्ध आणि भगवान महावीर यांच्या शिकवणुकीतील शांतता, करुणा, सत्य आणि मानवसेवेचे विचार समजावून सांगता येतील. याचा उद्देश धर्मप्रचार किंवा धर्मांतर नसून स्वतःच्या श्रद्धेसह इतरांच्या श्रद्धेचा सन्मान करणे हा असावा.
संविधान आणि नैतिक मूल्यांचे शिक्षण
भारतीय संविधानातील समता, बंधुता, धर्मस्वातंत्र्य, वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि मूलभूत कर्तव्यांची माहिती विद्यार्थ्यांना मिळाली पाहिजे. प्रामाणिकपणा, स्त्री-पुरुष समानता, पर्यावरणसंवर्धन, स्वच्छता, गरजूंची मदत आणि देशाप्रती कर्तव्यभावना शिक्षणाचा भाग व्हावेत. अनुच्छेद ५१-अ मध्ये नमूद वैज्ञानिक दृष्टिकोन, मानवतावाद आणि सुधारक वृत्तीच्या विकासाला प्रोत्साहन द्यावे.
राष्ट्रविकासाला होणारे आठ फायदे
१. रोजगाराभिमुख प्रशिक्षणातून बेरोजगारी कमी होण्यास मदत. २. स्वयंरोजगारातून कुटुंबांची आर्थिक प्रगती. ३. परस्पर धर्मसमजातून राष्ट्रीय एकात्मतेला बळ. ४. उद्योग आणि सेवाक्षेत्रासाठी कुशल मनुष्यबळ. ५. मुलींच्या समान शिक्षणातून महिला सक्षमीकरण. ६. वैज्ञानिक दृष्टिकोन, संशोधन आणि नवकल्पना. ७. संवादातून सामाजिक सलोखा आणि गैरसमजांचे निराकरण. ८. आत्मनिर्भर भारताच्या विकासाला चालना.
अॅड. महेश धन्नावत यांचे प्रतिपादन
मदरशांमध्ये धार्मिक शिक्षण अवश्य दिले जावे; मात्र त्यासोबत आधुनिक विज्ञान, तंत्रज्ञान, संगणक आणि रोजगाराभिमुख शिक्षणही दिले पाहिजे. विद्यार्थ्यांच्या एका हातात धार्मिक ज्ञान आणि दुसऱ्या हातात आधुनिक तंत्रज्ञानाचे सामर्थ्य असावे. त्यांना स्वतःच्या धर्मासोबत इतर धर्मांतील चांगल्या शिकवणुकीचीही माहिती मिळाली पाहिजे. असे विद्यार्थी केवळ स्वतःच्या कुटुंबाचा आधार बनणार नाहीत, तर राष्ट्रीय एकात्मता, बंधुभाव आणि भारताच्या विकासाचे दूत ठरतील.
शासन आणि मदरसा व्यवस्थापनाचा संयुक्त पुढाकार आवश्यक
मदरशांचे आधुनिकीकरण करताना धार्मिक स्वायत्तता आणि संविधानाने दिलेल्या अधिकारांचा आदर राखणे आवश्यक आहे. मदरसा व्यवस्थापन, शिक्षक, पालक आणि विद्यार्थ्यांच्या सहभागातून दर्जेदार अभ्यासक्रम विकसित करावा. शासनाने संगणक व विज्ञान प्रयोगशाळा, प्रशिक्षित शिक्षक, डिजिटल ग्रंथालये, कौशल्य प्रशिक्षण केंद्रे आणि मान्यताप्राप्त शैक्षणिक पात्रतेकडे नेणारे मार्ग उपलब्ध करून द्यावेत. इतर धार्मिक शैक्षणिक संस्थांनीही सर्वधर्मसमभाव, संविधानिक मूल्ये आणि रोजगाराभिमुख शिक्षणाला प्रोत्साहन द्यावे.
धर्म माणसाला सदाचार शिकवतो, विज्ञान प्रगतीचा मार्ग दाखवते आणि संविधान सर्वांना एकत्र बांधते. या तिन्हींचा समतोल साधणारे शिक्षण विकसित भारताचा मजबूत पाया ठरू शकते.
सीधे अपनी Facebook फ़ीड में पाएँ — News Nation Online पेज को Follow करें।
Discover more from NewsNation Online
Subscribe to get the latest posts sent to your email.










Leave a Reply